Một số kinh nghiệm gây hứng thú cho học sinh khi dạy học môn ngữ văn 9 về cụm văn bản nhật dụng lớp 9
I/ Nhận thức cũ và tình trạng cũ:
Căn cứ vào đặc điểm, tính chất của văn bản nhật dụng nói chung và văn bản nhật dụng ở lớp 9 nói riêng: (cụm ba bài: Phong cách Hồ Chí Minh; Đấu tranh cho một thế giới hoà bình ; Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em.) thì “Khái niệm về văn bản nhật dụng không phải là khái niệm thể loại cũng không phải kiểu văn bản mà nó chỉ đề cập tới chức năng, đề tài và tính cập nhật của nội dung văn bản mà thôi”. Hơn nữa, đây là một loại văn bản mới được đưa vào học ở chương trình cải cách 4 năm rồi nhưng việc thi cử ít đề cập tới, kết quả HS học để cho biết, nên học thường chủ quan, lơi là… đặc biệt đối với học sinh lớp 9 cuối cấp. Căn cứ vào tình hình hiện tại, việc học văn bản nhật dụng ở trường THCS nói riêng và tình trạng học ngữ văn nói chung. Xu thế học sinh không ham học, không thích học…đặc biệt là cụm 3 bài văn bản nhật dụng ở lớp 9, phương thức biểu đạt chủ yếu là nghị luận xã hội nên tính lí luận nhiều, khô khan… giờ học thường căng thẳng, nặng nề mang tính áp đạt, luân lý…vì thế học sinh khó nhận thức nội dung bài học, giáo viên dạy loại văn bản này rất nặng nề .
Đối với người giáo viên, có trình độ, có năng lực, có phương pháp, có hướng dẫn sách giáo viên, tài liệu… Chưa đủ mà cần phải luôn luôn tìm tòi qua phương pháp, qua thực tế, lịch sử, qua tin tức thời sự quốc tế, trong nước, tin cập nhật…từng năm, hàng ngày…Để từ đó áp dụng vào từng bài cụ thể qua cách giới thiệu bài (mở bài) cách liên hệ hợp lí ngay từng phần trong bài học để tạo và gây hứng thú cho học sinh khi học loại văn bản này.
II/ Nhận thức mới và phương pháp mới:
Như chúng ta đã biết vai trò và chức năng của văn bản nhật dụng nói chung và 3 bài văn bản nhật dụng lớp 9 nói riêng đều có đặc điểm nổi bật là: Về đề tài (văn bản nhật dụng sử dụng có đề tài đa dạng, phong phú như: môi trường, thân nhân, gia đình, xã hội…). Về chức năng:(Có thể bàn luận, thuyết minh, tường thuật, miêu tả…) về tính cập nhật là tính thời sự kịp thời đáp ứng nhu cầu đòi của cuộc sống hằng ngày, cuộc sống hiện tại, gắn liền với những vấn đề cơ bản của cộng đồng xã hội…
Vì thế học sinh học văn bản nhật dụng có vai trò và mục đích rất quan trọng bởi vì:
- Học văn bản nhật dụng thì giá trị văn chương không phải là yêu cầu cao nhất nhưng là quan trọng vì các văn bản nhật dụng đều vẫn thuộc về một kiểu văn bản nhất định: Miểu tả, kể chuyện, thuyết minh, nghị luận…

- Học văn bản nhật dụng không để chỉ mở rộng hiểu biết toàn diện mà còn tạo điều kiện tích cực để thực hiện nguyên tắc giúp